Yaşlılarda kalça kırığı, özellikle düşme sonrası sık görülen ve mutlaka ciddiye alınması gereken bir sağlık sorunudur. Kalça kırığı sonrası mortalite yani ölüm oranı %60 lar civarındadır. Kemik erimesi (osteoporoz) nedeniyle ileri yaşlarda kemikler daha kırılgan hale gelir ve basit bir düşme bile kalça kırığı ile sonuçlanabilir. Bu durum, hastanın hareket kabiliyetini ciddi şekilde kısıtlar ve çoğu zaman kalça kırığı ameliyatı gerektirir.
Kalça kırığı yaşayan yaşlı bireyler genellikle şiddetli ağrı hisseder ve ayağının üzerine basamaz. Bacakta kısalma, ayağın dışa dönüklükğü ve hareket ile artan ağrı en sık görülen bulgular arasındadır. Böyle bir durumda hastanın hiç hareket ettirilmeden acil ambulansa haber verilmesi ve en kısa sürede bir sağlık kuruluşuna ulaştırılması çok önemlidir. Bu tür hastaların taşınması bilgi ve tecrübe gerektirir. Taşıma esnasında hastaya zarar verilebilir. Erken tanı ve doğru tedavi, iyileşme sürecini doğrudan etkiler.
Yaşlılarda kalça kırığı tedavisinde genellikle cerrahi yöntemler tercih edilir. Bunun nedeni, uzun süre yatakta kalmanın yaşlı hastalarda akciğer enfeksiyonu, yatak yarası ve pıhtı oluşumu gibi ciddi riskler taşımasıdır. Özellikle pıhtının akciğer kalp ve beyne atması sonucuda hayati riskler meydana gelebilir. Bu nedenle hastaya kırık anından itibaren gerekli kan sulandırıcı ilaç tedavisi başlanır. Kalça kırığı ameliyatı sayesinde hasta daha kısa sürede ayağa kaldırılabilir ve bu riskler önemli ölçüde azaltılır. Ameliyatın şekli; kırığın yeri, hastanın yaşı ve genel sağlık durumuna göre belirlenir. Bazı hastalarda vida veya çivi ile sabitleme yapılırken, bazı durumlarda ise pariyel veya total kalça protezi ameliyatı uygulanabilir.
Ameliyat sonrası süreç en az ameliyat kadar önemlidir. Hastalar genellikle ertesi gün destekle ayağa kaldırılır. Fizik tedavi ve rehabilitasyon, kas gücünün yeniden kazanılması ve hastanın günlük yaşamına dönebilmesi için büyük önem taşır. Hastanın bu dönemde uyumlu olması yeniden günlük yaşantısına dönmesinde çok önemli bir yer tutmaktadır. Aksi halde hasta hiçbir şekilde yataktan kalkarak bağımsız hareket etme yetisini kazanamayacaktır.
Yaşlılarda kalça kırığı ameliyatı sonrası beslenme de dikkat edilmesi gereken konular arasındadır. Protein, kalsiyum ve D vitamini yönünden zengin bir beslenme diyeti, kemik iyileşmesini destekler. Ayrıca ev içinde halı kilim gibi ayak latından kayacak veya takılacak nesnelerin kaldırılması, kabloların sabitlenmesi ve sehpa ve sandalye gibi objelerin ayak altından kaldırılması gibi düşmeyi önleyici önlemler almak, tekrar kırık riskini azaltmak açısından oldukça önemlidir.
Sonuç olarak yaşlılarda kalça kırığı, doğru zamanda yapılan ameliyat ve iyi bir bakım süreci ile başarılı şekilde tedavi edilebilir. Erken müdahale, uygun cerrahi yöntem ve düzenli fizik tedavi sayesinde hastalar yeniden güvenle yürüyebilir ve bağımsız yaşam kalitelerini koruyabilir.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder